Achtergrond

In Nederland voeren diverse instanties hydrobiologisch onderzoek uit voor de beoordeling van oppervlaktewater. Resultaten van dit onderzoek moeten tegenwoordig op landelijk en op Europees niveau geïntegreerd kunnen worden. Nederland kan anders niet voldoen aan de verplichtingen die voortkomen uit de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). Ook om andere redenen bestaat bij de Nederlandse waterbeheerders de behoefte aan helder beschreven, landelijk uniforme onderzoeksmethoden. Duidelijke werkvoorschriften voorzien van achtergrondinformatie, vergemakkelijken de opleiding van nieuwe veld- en laboratoriummedewerkers en de uitbesteding van werkzaamheden aan derden.

Om tot een geheel van landelijk uniforme methoden te kunnen komen heeft de STOWA in samenwerking met WEW, Waterdienst en NEN, vijf jaar geleden het project Kwaliteitsborging in de Hydrobiologie opgezet. Dit project heeft in september 2010 geresulteerd in het Handboek Hydrobiologie.

Handboek Hydrobiologie

Het Handboek Hydrobiologie biedt per biologische groep een eenduidige beschrijving van hydrobiologische onderzoeksmethoden in samenhang met voor Nederland relevante beoordelingssystemen. Primair zijn dit de maatlatten voor de KRW. Daarnaast beschrijft het diverse andere aspecten van hydrobiologisch onderzoek. Het handboek is losbladig uitgevoerd, om aanvullingen en wijzingen gemakkelijk in te kunnen voegen. Het bestaat uit vier ringbanden:

1. Informatie
2. Micro
3. Macro
4. Bijlagen

Totstandkoming

In 2008 en 2009 hebben diverse auteurs, deskundigen op hun vakgebied, concepten geschreven voor de dertien verschillende hoofdstukken. Per hoofdstuk konden experts uit het werkveld commentaar leveren op deze conceptteksten. Begin 2009 werd begonnen met de eindredactie van de verschillende hoofdstukken. De opzet van de biologische hoofdstukken is tijdens de eindredactie ingrijpend veranderd om duidelijk onderscheid te kunnen maken tussen de ‘harde’ werkvoorschriften en de toelichting en achtergrondinformatie. Daarbij zijn de werkvoorschriften opgesteld volgens een norm-format. De eindconcepten en de geredigeerde versies werden direct na voltooiing geplaatst op een speciaal daartoe ingerichte themasite van de STOWA. Zo kon iedereen het proces volgen en de gereedgekomen teksten beoordelen en gebruiken. In 2010 is de eerste versie van het handboek verschenen.

Deze themasite

De themasite Handboek Hydrobiologie heeft een belangrijke rol gespeeld in de totstandkoming van het handboek. Deze site moet nu een functie krijgen in het levend houden van het handboek.

We nodigen gebruikers uit om via deze site voorstellen in te dienen voor aanvullingen of verbeteringen van de in september 2010 gepubliceerde teksten, naar aanleiding van hun ervaringen met het handboek in de praktijk. De STOWA zal van tijd tot tijd beoordelen of het nodig is om van teksten of voorschriften een nieuwe versie te maken. Nieuwe versies zullen direct na gereedkoming op deze site geplaatst worden.

Ook vragen ter verduidelijking kunnen via deze site gesteld worden. We streven ernaar om eventuele vragen eens per week te beantwoorden.

Ten slotte kunnen we ons ook voorstellen dat er nieuwe toepassingen ontwikkeld worden op het gebied van ecologische beoordeling, die interessant zijn voor de waterbeheerder. Ook dit soort aanvullingen zal beschikbaar worden gesteld via deze site.